Drozdek Mikołaj († 1433), opat świętokrzyski. Rządził klasztorem w l. 1413–21, 1423–25, wreszcie od 1427 do śmierci. W r. 1423 uzyskał mnich świętokrzyski Mikołaj, wymieniony jako spowiednik i kaznodzieja królewski, wznowienie przywileju Kazimierza Wielkiego, przyznającego immunitet, tak ekonomiczny, jak sądowy klasztorowi i jego poddanym; dopatrujemy się w owym Mikołaju złożonego wówczas z urzędu opata D-a W l. 1410–32 łączyły Jagiełłę z klasztorem świętokrzyskim bliskie stosunki. W r. 1410 odbył król w czasie pochodu przeciw Krzyżakom pielgrzymkę do klasztoru, odwiedzał go wielokrotnie. W r. 1419 przyjmował tamże poselstwo Zygmunta Luksemburskiego, który prosił o wstrzymanie się od nowej wyprawy przeciw Krzyżakom. Za pośrednictwem króla zwracał się D. w l. 1421–25 do papieża Marcina V, by mu dozwolono prowadzić pustelnicze życie, względnie oddać się nawracaniu schizmatyków (może husytów) lub pogan. To pragnienie odsunięcia się od spraw doczesnych świadczy o surowości i świątobliwości życia opata D-a. Snać tryb życia zakonników świętokrzyskich nie odpowiadał mu, a zreformowanie tegoż w myśl zasad soborów w Konstancji i Bazylei nie przychodziło łatwo. Zgodnie z tymi uchwałami Hieronim z Pragi, legat soboru bazylejskiego, zalecał opatowi, by zabraniał picia i przerywania milczenia, ostrzegał, by nie przeciążał nielicznych wówczas mnichów długimi śpiewami, by nie uszczuplał ich utrzymania, by naradzał się z nimi. Może to świadczyć o surowości i arbitralności D-ka. Ta energia opata zainteresowała prawdopodobnie króla, okoliczność zaś, że D. w pewnym okresie życia pragnął oddać się pracy misyjnej, mogła leżeć w zakresie planów królewskich. W r. 1427 przeprowadził D. podział dóbr i dochodów klasztoru po raz pierwszy w Polsce na tzw. stół opacki i stół zgromadzenia, co wkrótce naśladowane zostało w wielu innych klasztorach, ułatwiając władzy świeckiej sięgnięcie po dobra opackie, by dysponować nimi na korzyść ludzi świeckich, nie mających nieraz nic wspólnego z życiem zakonnym. O dobra klasztorne dbały, przeprowadził w l. 1419–27 procesy o ich granice. Nabył też od Parkosza z Janowic w r. 1419 wieś Janowice. Zmarł 16 IX.

Opacki J. o., Benedyktyński klasztor św. Krzyża na Łysej Górze, W. 1873, s. 82, 83; Lelewel J., Bibliograficznych ksiąg dwoje, II, W. 1826, s. 88; Halban A., O podziale dóbr klasztoru świętokrzyskiego, Kwart. Hist. IX, 1895; Silnicki T., Idee der Reform polnischer Benediktinerklöster und das Konstanzer Konzil, w La Pologne au VII-e Congrès intern. des sciences historiques I, Varsovie 1933, s. 373–89; Długosz, Opera, IV, s. 232, 237, 251, VIII s. 11–2, 14, 179, 230, 307; Piekosiński, Kod. Małopolski, IV, nry 1158, 1202, 1203, 1209, 1243. – Arch. Główne w W-wie, perg. IV, 3, 3, 1813, 1814, 1816, t. III, s. 76; Lubin, bibl. klasztorna, rkp. Acta Congr., Benedictino-pol., s. 13.

O. Józefat Ostrowski, O. S. B.